Mongolias Olmmáivággái

 Urna Chahar-Tugchi, gii gullá nomádasohkii siskkit Mongolias, fárrii Shanghaii – vaikko ii máhttán sánige mandaringiela. Doppe son galggai studeret yangqin-čuojanasa, muhto gávnnahii baicce, ahte su iežas jietna lea su deháleamos instrumeanta. Dan rájes son lea almmustahttán vihtta CD, ja čuojahan ollu konsearttaid miehtá máilmmi, ee. Riddu Riđus jagi 2003.

Muhto juos it lean konsearttas dan háve, de soaittát don liikká gullan su ovdal. Sus oainnat lei váldorolla dokumeantafilmmas «The Two Horses of Genghis Khan» («Djengis Khana guokte heastta»). Filbma vuosehuvvui Romssa riikkaidgaskasaš filbmafestiválas dán jagi. Filbma muitala govt Urna geahččala divuhit morin khuur-čuojanasa, maid son lea árben áhkustis. Morin khuur ii leat dušše su iežas sohkahistorjjá oassi, dat adnojuvvui ovtta gaskka Mongolia našunálačuojanassan – presideanta leige vel mearridan ahte gait viessodoaluin galggai leahtit akta čuojanas. Dál dat lea UNESCO immateriálalaš kulturárbbiid meašttirduodjelisttus.

Globetrotter

Ii leat diehtu válddešgo son aiddo dien čuojanasa mielde dán konsertii, muhto son boahtá. Mielde sus lea joavku ja jagi 2005 almmustuvvan CD, mii vuoseha ođđa bálgáid nissonii guhte gohčoduvvo "nubbin Asia guovtti divas". Nubbihan lea Sainkho Namtschylak, ja son lea maid – dieđinge – čuojahan Riddu Riđus.  Go Urna ovddeš skearrut vuođđuduvve árbevirolaš mongolialaš musihkkii, de dán ođđasepmosa, Amilala, vuođđun leat su iežas vásáhusat das rájes go fárrii eret Mongolias. Dat lea sihkkarit miellagiddevaš skearru, go sonhan lea orron Kiinnás, Duiskkas ja Egyptas.

Konsearta šaddá sihkkarit gelddolažžan, muhtumat dadjet ahte konseartavásáhus Urnain dovdo gaskkohagaid dego oskuseremoniija, ja gii diehtá; soaitá Riddu Riđđu dárbbahit aiddo dan lávvordateahkeda?